Konferencja „Umowa o pracę czy cywilnoprawna? Granice elastyczności zatrudnienia a rola Państwowej Inspekcji Pracy w ochronie pracowników”

Umowa o pracę czy umowa cywilnoprawna – różnice w charakterze zatrudnienia w kontekście nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. O tym dyskutowali uczestnicy konferencji w Rzeszowie, która odbyła się 21 kwietnia 2026 r. W wydarzeniu wziął udział Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki.

Organizatorem konferencji był Okręgowy Inspektorat Pracy w Rzeszowie, a współorganizatorem Uniwersytet Rzeszowski. Wydarzenie zostało zorganizowane pod hasłem przewodnim „Umowa o pracę czy cywilnoprawna? Granice elastyczności zatrudnienia a rola Państwowej Inspekcji Pracy w ochronie pracowników”. Konferencja wpisała się w kampanię „Bezpieczni na etacie”, a spotkanie otworzyło cykl spotkań w Polsce, które mają przygotować pracodawców i pracowników do zmian, które wejdą w życie 8 lipca 2026 r.

Chcemy budować świadomość prawną wśród naszych obywateli, żeby umieli odróżnić umowę cywilnoprawną od umowy o pracę oraz wiedzieli, jakie są wady i zalety każdego rozwiązania.

Marcin Stanecki, Główny Inspektor Pracy

Jak wskazywał Główny Inspektor Pracy, założeniem nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy jest rozszerzenie uprawnień tej instytucji do samodzielnego przekształcania umów cywilnoprawnych w sytuacji, gdy w rzeczywistości praca spełnia warunki charakterystyczne dla etatu. Zaznaczył, że inspektorzy pracy zyskają nowe uprawnienia, ale proces podejmowania decyzji administracyjnych przez okręgowego inspektora pracy nie będzie następował automatycznie, lecz z uwzględnieniem w każdym przypadku specyfiki i okoliczności wykonywanej pracy.

W konferencji wzięli udział pracodawcy i pracownicy, posłowie, przedstawiciele instytucji rządowych i samorządowych oraz organów kontroli i nadzoru nad warunkami pracy.

Dawid Baran, Okręgowy Inspektor Pracy otwierając spotkanie na Uniwersytecie Rzeszowskim powiedział, że podejmowana problematyka daje możliwość stworzenia przestrzeni do debaty nad różnymi formami zatrudnienia, granicami elastyczności rynku pracy.

Są zwolennicy umów cywilnoprawnych i tacy, którzy uważają, że większy nacisk należy położyć na zawieranie umów o pracę pomiędzy pracodawcami i pracownikami. Dziś będziemy słuchać obu stron.

Dawid Baran, Okręgowy Inspektor Pracy w Rzeszowie

Prelegentami podczas konferencji byli prawnicy, a także praktycy, reprezentujący pracodawców i związki zawodowe. Podczas wydarzenia wystąpili: dr hab. Aneta Kowalczyk, prof. Uniwersytetu Rzeszowskiego; Beata Bury, sędzia Sądu Okręgowego w Rzeszowie; dr hab. Krzysztof Walczak, prof. Uniwersytetu Warszawskiego; Radosław Ostrowski, przewodniczący Rady Izby Podkarpackiego Samorządu Gospodarczego; dr Błażej Mądrzycki, wiceprzewodniczący Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych; Edyta Jarosz-Ryznar z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie.

Podczas konferencji podkreślano, że kluczowym elementem reformy jest także wprowadzenie zaawansowanej analizy ryzyka opartej na współpracy Państwowej Inspekcji Pracy, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Krajowej Administracji Społecznej, która pozwoli na precyzyjne typowanie podmiotów łamiących prawo.